Nunatsinni illuliornernit DGNB-tut uppernarsaatinit misilittakkat

Nunatsinni DGNB-tut uppernarsaatit ilusissaat takkutingajalersoq inissiaatileqatigiit Iserit A/S Tuujummi nutaanik illuliorpoq, tassanilu aqqusaakkani siulleq DGNB-Sølvimik uppernarsaasigaavoq. Iserit tassaavoq Pinguaqqami, Nordisk Råds Miljøprisimut (Nunat Avannarlerni Avatangiisit pillugit Nersornaasiamut) nersornaasigassanngortitaasunik illulianik DGNB-nik sanaartugaqartuni siullersaasoq. DGNB-mut sanaartornermit misilittakkat pillugit Iserit A/S-imi suliniutinut pisortaq Sara Asmussen oqaloqatigaarput.

Tuujuk

Illuliornerni nukissamik atuinerup pitsaanerpaanngortinnissaa pingaartuuvoq, Tuujummilu suliniutini danskit Sanaartornermut malittarisassiaata piumasaqaataani affaata missaannik annikinnerutigisumiittumik nukissamik atugaqarnissamut toqqammavigisassaq Iserit A/S-ip angusaraa. Tamanna immikkut kiffiusersuinernik, teknikkimut tunngasutut nukissamik atuilluartunik ikkussuinernik, kiisalu kissarnermik atueqqilluni silaannalersuinernik patsiseqarpoq. Issittumi silap pissusiani kiassakkat annaasat annikillisinnissaat immikkut ittumik isumaqarpoq, kiassarnermi nukissamik atuinermi annertuumik ilaavoq, Sara Asmussen nassuiaavoq.

- DGNB-tut uppernarsaat tassaavoq illulisanik kusanartumik akuersineq, Iserit A/S-imi suliniutinut pisortaq Sara Asmussen oqarpoq, erseqqissarpaali naatsorsuinerinnarni piujuartitsinerup pinngortannginnera. Tamanna assassorluni suliani, suleqatigiinnermi, aamma suliat pitsaassusaanni pinngortarpoq, taamaalillutik illuliat sivisuumik atasinnaassuseqalersarlutik.

- Uagutsinnut ilikkagarisaq pingaarnerpaaq tassaavoq suliaqarnermi suleqatigiinnerup pitsaassusiliinerullu aalajangiisuunerat. Siunnersuisartumit qillerummik tigummisalittut assassorluni sulisumut kikkut tamarmik ilungersuuteqassapput. Tamaani illup piviusutut atasinnaassusia pilersinneqartarpoq.

Aserujaassuseq atugarissaarnerlu siulliupput

Inissiaatileqatigiiffimmut piujuartitsisutut sanaartorneq pingasunut tunngavoq: Atasinnaassuseq, illup iluani silaannaq, aamma atugarisinnaassuseq.

– Danmarkimi piujuartitsineq akuttunngitsukkut uumassusillit assigiinngiiaarnerannut nuttarsinnaassusermullu tunnganerusartoq Kalaallit Nunaanni aserujaassuseq sivisuumillu atasinnaassuseq qitiulluinnarput, suliniutinut pisortaq Sara Asmussen nassuiaavoq.

Issittumi illuliornernut silap pissusianut tunngasutut unammillerfissat annerpaat tassaapput anorip sakkortuup, siallerujussuarnerup aputillu teqqaanerata kattussuuffii – illua’tungaanilu silaannaq panertoq.

– Silap isugutak sanaartukkanut isaatittarpaa, taamaattumillu ussissuseq atortussanillu toqqaaneq aalajangiisuusarput. Taamaalisukkut silaannaap panertup atortut illup iluaniittut sunniuteqarfigisinnaavai, assersuutigalugu nateq qisummik sanaaq sunniivigineqarluni eqikkiartorsinnaasarpoq. Tamakku tamarmik suliaqarfigisamik isumagineqassapput.

– Taamaattumik anorimut ussissusilipilussuarnik sanaartortarpugut, assersuutigalugulu fibercementpladit anorimut assiaqutitut atortarlutigit. Silatit fibercementimik imaluunniit sisammik sanaartugassaapput, assersuutigalugu issittumi silap pissusiani qisunnik qalliissutinut naleqqiullugit annikinnerusumik aserfallatsaaliugaanissaminnik pisariaqartitsimmata.

DGNB-Sølvimik angusaqarniarluni illuliorneq avatangiisinut tunngasutut piujuartitsinermik, ilaatigut annikinnermik nukissamik pisariaqartitsinermik – kiisalu illup iluani silaannarmik peqqinnartumik, aamma uppernarsaassutinik alaatsinaataqarpoq.

– Ulluunerani qaammaarilluarneq, akunnaatsutut inissaasuni iluarsiissutit atortussallu, ajoqusiisinnaasutut akooruteqanngitsutut uppernarsagaasut pingaarnersiugaraagut. Illup iluani silaannarmi nalunaaqutsersukkatut atortussat atugaraagut, aammalu assersuutigalugu formaldehyditut ittunik aniatitat pitsaaliornissaat immikkut alaatsinaataralutigit.

Aamma inooqatigiiffimmi piujuartitsineq alaatsinaanneqarpoq – inissianilu ilaatigut nerrivimmut takisuumut inissaqartitsilluni kaffisoriartortitsinermut katersuunnissamut, igaffinnik ileqqorisatut nerisassianik nerisassiornermut inissaliinermut, qerititsivinnut qaamikkut matulinnut innaallagissamut attavilimmik toqqorsivittut ineqarfissanut, aammalu qaatiguunut kamippannullu masattunut inissaqarluartumik paarleqarnissanut ilanngussanik periarfissanik pilersitsisoqarpoq.

Sumiiffimmi atortut, annikinnermik nukissamik atuineq, sivisuumillu atasinnaassuseq

Tuujummi aamma Pinguaqqami inissianut inissiaatileqatigiiffiup aserfallatsaaliuinermi pilersaarutai ukiunut 60-inut siunissamut tunngapput, ukiullu 20-t missaanni siullerni taamaallaat annikitsutut aserfallatsaaliuinermi aningaasartuuteqartoqassasoq naatsorsuutigineqarpoq. Tamatuma kingornatigut assersuutigalugit qaliami qalissiat taarsersornissaat, marraasersuinissat, aamma teknikkip tungaatigut ikkussukkat taarsersornissaat pilersaarutaapput.

- Ukiut 60-it kingornatigut iluarsaassineq piujuartitsinerpaassaaq – isaterineq pinnagu. Nukissamut tunngatillugu assut kiffiusersuinermik najoqqutarisaq tunngavigalugu annikitsutut kiassarnermik atuiuarnissaq naatsorsuutigaarput. Atuuffigisaattut inissiat piareersagaaffiupput, tikikkuminarlutillu, ilaatigut elevatorit, inissiallu angissusaat assigiinngitsut aqqutigalugit, Sara Asmussen oqarpoq.

DGNB-tut uppernarsaassutip pingaaruteqassusia

Tuujummi Pinguaqqamilu inissiat DGNB-tut uppernarsagaanerat nammineq illuliornermi pitsaassutsimut anguniagaasumut Iserit A/S-imut uppernarsaassummik tunisisimavoq, Sara Asmussen oqaluttuarpoq:

- Ilaatigut illup iluata silaannaa uuttortaavigalugulu uppernarsaavigaarput, taamaalilluta illut iluini akuutissanik navianartunik peqanngitsoq ilisimalerlutigu. Taamaalisukkut Sanaartornermut malittarisassiani piumasaqaataasuni nukissaqarnermi toqqammavigisaq 50 %-it missaanni annikinnerusoq angusaraarput. Nunatsinni nalinginnartut, tulluartutut sanaartoriaaseq nunat tamalaani piujuartitsinermik najoqqutassanut malittarinnilluartuusoq DGNB Sølvimik angusaqarnitta takutippaa. Tamanna tulluusimaarutigaarput.

- Maanna nunatsinni DGNB-tut malitassap siulliup piviusuni misilerarsinnaalernissaa – ilaatigut Nuummi Ceresvejimi suliniummi – qilaranaariinnalerparput, Sara Asmussen naggasiivoq.

 

Læs flere artikler fra byggeri i det arktiske